Negosyong native na manok: paano magsimula ng manukan
Hakbang at permit mula sa BAI, DA at PNS.
Mag-reserveMaghanap muna ng mamimili, magsimula sa malusog na pampalahi at kulungang ayon sa PNS/BAFS 262, at magtala. Irehistro ang pangalan ng negosyo sa DTI at magtanong sa munisipyo tungkol sa mayor’s permit; ang poultry farm na may 5,000 manok o higit ay kailangan ding magparehistro sa Bureau of Animal Industry (BAI AC 4, s. 2015). Bibili ng manok para ibenta? Tingnan ang wholesale na native na manok at itlog.
Mga permit at rehistro
| Paksa | Saan | Tala |
|---|---|---|
| Pangalan ng negosyoSole proprietor · partnership o korporasyon · kooperatiba | DTI · SEC · CDA | Kailangan para sa BAI |
| Mayor’s permit | Munisipyo (LGU) | Kailangan sa renewal sa BAI |
| Rehistro sa BAILisensya ng poultry farm | Bureau of Animal Industry | Mula 5,000 manok; 1 taon, renewal 3 taon |
| Environmental clearance | DENR | Kasama sa listahan ng BAI |
| Beterinaryo ng farm | Beterinaryong rehistrado sa PRC | Kasama sa listahan ng BAI |
| Seminar sa animal welfare | May-ari o manager at beterinaryo | Sertipiko para sa BAI |
| Ibebentang kinatay na manok | Poultry dressing plant na rehistrado sa NMIS | Meat Inspection Code |
| Label na “free-range” | Farm na sumusunod sa PNS/BAFS 262:2018 | Native: katay mula 90 araw |
Pinagmulan: BAI Administrative Circular No. 4, s. 2015 (rehistro sa ilalim ng Animal Welfare Act, minimum na 5,000 manok, dokumento, bisa), RA 9296 Meat Inspection Code (poultry dressing plant), PNS/BAFS 262:2018 (label na free-range). Magtanong sa municipal agriculture office para sa lokal na patakaran.
Mga hakbang sa pagsisimula
Mamimili muna
Sa isang pag-aaral sa Iloilo na binanggit ng PIDS, pinakamataas ang demand sa native na manok mula Setyembre hanggang Disyembre at pinakamababa sa Hulyo–Agosto; pinakahinahanap ang manok na 500–1,000 g (PIDS, 2015).
Pampalahi at kulungan
Mga 1 tandang sa 4 na inahin ang alaga ng mga taga-Western Visayas (PIDS, 2015); 1 sa 7–10, papalitan taon-taon, ang payo ng gabay ng isang magsasaka (gabay ng WESVARRDEC). Kulungan: hindi hihigit sa 6 na manok bawat m² (PNS/BAFS 262).
Kalusugan
Sakit ang pangunahing problema ng 65% ng nag-aalaga sa Western Visayas (PIDS, 2015). Magbakuna laban sa Newcastle disease; magtanong sa beterinaryo.
Ano ang nagpapalaki ng gastos
Ang pangunahing gastos ay sisiw o pampalahi, pakain, kulungan at gamit, bakuna at beterinaryo, trabahador, permit at biyahe. Pakain ang dapat bantayan: 17% ng nag-aalaga ng native na manok sa Western Visayas ang nagsabing kulang sila sa pera para sa mahal na pakain (PIDS, 2015). Hindi puwedeng katayin ang free-range na native na manok bago 90 araw (PNS/BAFS 262:2018), kaya maglaan ng pakain para sa hindi bababa sa 3 buwan bawat batch.
Dami ng pakain ayon sa edad: gabay sa pakain ng manok. Laki ng kulungan at calculator: disenyo ng kulungan ng manok. Bakuna: iskedyul ng bakuna ng manok. Magpapapisa ng sariling sisiw: pagpapalahi ng manok. Aling manok ang aalagaan: native na manok vs broiler at mga lahi ng native na manok. Batayan sa bakuran: pag-aalaga ng native na manok.
Presyo ng benta: presyo ng native na manok bawat kilo at presyo ng itlog bawat tray. Itlog mula sa amin: native na itlog.
Bubuksan ang Gepanaga’s Farm sa Ronda sa Abril 2027. Mag-reserve ng free-range na native na manok: may vet health certificate ang bawat batch, NMIS na katay kung hihilingin, 30% na deposito para sa seasonal na reserbasyon. Delivery sa Ronda at southwest Cebu; Cebu City kung mapagkasunduan.
Mga tanong
Paano magsimula ng negosyong native na manok?
Maghanap ng mamimili, magsimula sa malusog na pampalahi at kulungang ayon sa PNS/BAFS 262, irehistro ang pangalan ng negosyo sa DTI, kumuha ng mayor’s permit, at magparehistro sa BAI kapag 5,000 manok o higit na.
Kailangan ba ng permit para mag-alaga ng manok?
Kailangang magparehistro sa Bureau of Animal Industry ang poultry farm na may 5,000 manok o higit (BAI AC 4, s. 2015). Magtanong sa munisipyo tungkol sa mayor’s permit at lokal na patakaran.
Gaano katagal ang bisa ng rehistro sa BAI?
1 taon sa una, 3 taon sa renewal; mag-apply ng renewal hindi bababa sa isang buwan bago ito mag-expire (BAI AC 4, s. 2015).
Ano ang mga pangunahing gastos sa negosyong manok?
Sisiw o pampalahi, pakain, kulungan, bakuna at beterinaryo, trabahador, permit at biyahe. Gamitin ang calculator gamit ang sarili mong presyo.
Kailan puwedeng ibenta ang native na manok?
Hindi puwedeng katayin ang free-range na native na manok bago 90 araw (PNS/BAFS 262:2018). Pinakahinahanap ang 500–1,000 g sa isang pag-aaral sa Iloilo (PIDS, 2015).
Pinagmulan: BAI AC 4, s. 2015 · RA 9296 · PNS/BAFS 262:2018 · PIDS 2015 · gabay ng WESVARRDEC
